Ұйқы жетіспеуі миға қалай әсер етеді?

Ұйқы жетіспеуі (ұйқының аз немесе сапасыз болуы) миға тікелей әрі көпқырлы әсер етеді. нақты әсерлерін бөліп көрсетейін:

1. Ойлау мен зейін әлсірейді

• Ақпаратты қабылдау баяулайды
• Назарды ұзақ ұстап тұру қиындайды
• Қателік жасау жиілейді (оқу, көлік жүргізу, есеп шығару)

2. Жады (есте сақтау) нашарлайды

• Ұйқы кезінде ми ақпаратты бекітеді
• Ұйқы жетпесе, жаңа мәлімет «ұзақ мерзімді жадқа» өтпей қалады
• Сабақ оқу, тіл үйрену қиындайды

3. Эмоцияны бақылау бұзылады

• Ашуланшақтық, мазасыздық артады
• Көңіл күй тез өзгереді
• Стресске төзімділік төмендейді

4. Шешім қабылдау қабілеті төмендейді

• Тәуекелді дұрыс бағаламау
• Асығыс, логикасыз шешімдер
• Жоспарлау қабілетінің әлсіреуі

5. Ми «тазаланбайды»

• Ұйқыда ми зиянды қалдықтардан тазарады
• Ұйқы жетіспесе, бұл қалдықтар жиналады
• Ұзақ мерзімде нейродегенеративті аурулар қаупі өседі

6. Галлюцинация және «ми тұмандану»

24–48 сағат ұйқысыз қалу:

• Елестер
• Сананың шатасуы
• «Brain fog» (ойдың тұмандалуы)

Ұзақ уақыт ұйқы жетіспесе:

• Депрессия қаупі артады
• Инсульт және жүрек ауруларының қаупі жоғарылайды
• Интеллектуалдық өнімділік төмендейді

Қанша ұйқы керек?

• Балалар: 9–11 сағат
• Жасөспірімдер: 8–10 сағат
• Ересектер: 7–9 сағат