Кубизм - 20 ғасырдың басында пайда болған өнер қозғалысы

Кубизм – 20 ғасырдың басында пайда болған өнер қозғалысы, ол дәстүрлі перспектива мен реалистік бейнелеу әдістерін өзгертті. Кубизмнің негізгі ерекшеліктері мен тарихына қысқаша шолу жасайық:

Тарихы

• Кубизм Францияда пайда болды, шамамен 1907–1914 жылдар аралығында.
• Ол негізінен Пабло Пикассо және Жорж Брак суретшілері арқылы дамыды.
• Атауын бір көрме сыншысы айтқан: ол Пикассоның «Les Demoiselles d’Avignon» (1907) картинасына қарап: «Бұл тек кубтардан тұрады» деген.

Негізгі идеялары

Форма мен геометрия:
Кубизмде заттар мен фигуралар дәстүрлі табиғи формалардан гөрі геометриялық пішіндер – куб, конус, сфера түрінде бейнеленеді.

Көпжақтылық (мультиперспектива):
Затты бірнеше бұрыштан бір уақытта көрсету. Мысалы, бір адам портретін бірнеше жағынан бейнелеу.

Түс:
Алғашқы кубизмде (аналитикалық кубизм) түс өте шектеулі, көбіне қоңыр, сұр және қара түстер. Кейін (синтетикалық кубизмде) түстер ашық әрі жарқын болады.

Материалдар мен коллаж:
Кейбір суретшілер қағаз, газет қиындысы, мата сияқты материалдарды суретке енгізген, бұл – синтетикалық кубизмнің белгісі.

Кубизмнің түрлері

Аналитикалық кубизм (1907–1912):

• Затты бөлшектеп, геометриялық фигуралар арқылы көрсету.
• Түсі шектеулі, композициясы күрделі.

Синтетикалық кубизм (1912–1914):

• Қарапайым форма мен ашық түсті қолдану.
• Коллаж әдісі енгізіледі, композициясы жеңіл.

Кубизмнің әсері

• Сурет өнерінен басқа: мүсін, сәулет, дизайн, әдебиетке де әсер етті.
• Қазіргі заманғы абстрактылық пен эксперименталды өнердің дамуына жол ашты.